1. შესავალი

ერთ-ერთი ყველაზე პრივილეგირებული და პოპულარული სტატუსი სხვა სტატუსებს შორის საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობა არის თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის საწარმო (შემდგომში „თიზ საწარმო”ან”FIZ კომპანია”). ამ სტატუსის მქონე სუბიექტები გათავისუფლებულნი არიან თითქმის ნებისმიერი გადასახადისგან და სარგებლობენ ხელსაყრელი საბაჟო ჩარჩოებით. ამიტომ ამ სტატუსზე ცდუნება და მოთხოვნა ძალიან დიდია, მაგრამ უპირატესობებთან ერთად მას მკაცრი შეზღუდვები და პირობებიც აქვს შესასრულებელი. ამ პოსტის მთავარი მიზანია გაეცნოთ FIZ Enterprise-ის სტატუსს და ჩამოვწეროთ მასში არსებული უპირატესობები. პირველ რიგში განვსაზღვროთ თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის საწარმო.

2. განმარტება

„თავისუფალი ინდუსტრიული ზონების შესახებ“ საქართველოს კანონის თანახმად, თიზის საწარმო შეიძლება იყოს თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის ფარგლებში რეგისტრირებული ნებისმიერი იურიდიული სტრუქტურისა და საკუთრების ნებისმიერი ფორმის საწარმო (შემდგომში „თიზის ზონა”) საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული საწარმოთა რეგისტრაციის ნორმების მიხედვით.

თავისუფალი ინდუსტრიული ზონა არის „საქართველოს საგადასახადო კოდექსით“ გათვალისწინებული თავისუფალი ეკონომიკური ზონის ტიპი, სადაც მოქმედებს ბიზნესისთვის ხელსაყრელი რეგულაციები, ხელსაყრელი საგადასახადო და საბაჟო რეგულაციები. ეს არის სპეციალური ტერიტორია საქართველოში 10 ჰექტარზე მეტი, განსაზღვრული საზღვრებით და კანონით მინიჭებული სპეციალური სტატუსით. თავისუფალი ინდუსტრიული ზონები განკუთვნილია გარკვეული ვადით ეკონომიკური საქმიანობისთვის, ხოლო ზონაში შემავალი სუბიექტები იმართება კანონით განსაზღვრული სპეციალური ეკონომიკური და სამართლებრივი რეჟიმით.

საქართველოში ფუნქციონირებს ხუთი თავისუფალი ინდუსტრიული ზონა შემდეგ ქალაქებში: ფოთი (საზღვაო პორტი), ქუთაისი (სიდიდით მესამე ქალაქი) და თბილისი (დედაქალაქი):

• ფოთის თავისუფალი ინდუსტრიული ზონა
• ქუთაისის თავისუფალი ინდუსტრიული ზონა
• თბილისის თავისუფალი ზონა
• ჰუალინგის თავისუფალი ინდუსტრიული ზონა
• თბილისის ტექნოლოგიური პარკი

თავისუფალ ინდუსტრიულ ზონაში საქმიანობას ახორციელებენ ამ ზონაში რეგისტრირებული საწარმოები. თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის გარეთ რეგისტრირებულ საწარმოებს (როგორც ქართული, ისე უცხოური) შეუძლიათ საქმიანობა განახორციელონ თავისუფალ ინდუსტრიულ ზონაში ამ ზონაში რეგისტრირებული მუდმივი დაწესებულებების მეშვეობით, გარდა საქართველოს საწარმოებისა, რომლებიც ანაწილებენ ელექტროენერგიას, წყალს და ბუნებრივ აირს, ასევე ახორციელებენ საკომუნიკაციო და კანალიზაციის მომსახურებას. თავისუფალ ინდუსტრიულ ზონაში შესაბამისი საქმიანობის განხორციელება.

თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის საწარმო საქმიანობას ეწევა საქართველოს სხვა ტერიტორიაზე (თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის გარეთ), როგორც უცხოური საწარმოს მუდმივი დაწესებულება.

3. საფასური ინდუსტრიული ზონის საწარმოს უპირატესობები

თიზ საწარმოების ძირითადი პრივილეგიები, რომლებიც სარგებლობენ და რაც მას მიმზიდველს ხდის ინვესტორებისთვის, არის მნიშვნელოვანი საგადასახადო შეღავათები და ხელსაყრელი საბაჟო ჩარჩო, რომლებიც შემდეგია:

• კორპორატიული საშემოსავლო გადასახადები (CIT) (15%) გათავისუფლებულია დივიდენდის განაწილებაზე;
• დამატებული ღირებულების გადასახადი (დღგ) (18%) გათავისუფლებულია თიზ-ის ტერიტორიაზე საქონლის ექსპორტისა და რეალიზაციისგან;
• დივიდენდის გადასახადი (5%) გათავისუფლებულია გადახდილ დივიდენდებზე საშემოსავლო გადასახადის აგენტის როლზე;
• ხელფასის გადასახადი (20%)თავისუფლდება გადახდილ ხელფასზე საშემოსავლო გადასახადის აგენტის ფუნქციაზე;
• საპროცენტო გადასახადი (5%)გათავისუფლებულია საშემოსავლო გადასახადის აგენტის როლზე გადახდილ პროცენტებზე;
• ქონების გადასახადი (1%)გათავისუფლებულია თიზ ზონაში მყოფ საკუთრებაზე;
• უკუ დღგ (18%)გათავისუფლებულია;
• დღგ არ ვრცელდება უცხო ქვეყნებში წარმოებულ საქონელზე, რომელიც იმპორტირებულია თიზ-ში;
• იმპორტის გადასახადი არ ვრცელდება სხვა ქვეყანაში წარმოებულ საქონელზე, რომელიც იმპორტირებულია თიზ-ში;
• თიზ-ის სუბიექტებს შორის განხორციელებულ ტრანზაქციებზე დღგ არ ვრცელდება;
• თიზ-ში წარმოებული საქონლის საქართველოს ტერიტორიაზე ექსპორტი თავისუფალია საბაჟო გადასახადისგან;
• თავისუფალ ინდუსტრიულ ზონაში გადახდა შესაძლებელია ნებისმიერ ვალუტაში.

საკითხავია, თუ თიზ საწარმო არ იხდის ყველა ამ გადასახადს, რა გადასახადებს იხდის? თითქმის არცერთ გადასახადს არ რჩება მხოლოდ ერთი ან ორი გამონაკლისი, ეს შეიძლება იყოს არარეზიდენტებისგან მიღებულ მომსახურებაზე საშემოსავლო გადასახადი და საქართველოს საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებული ოპერაციების სხვა კორპორატიული საშემოსავლო გადასახადი. მაგალითად, თუ თიზ საწარმო იყენებს საერთაშორისო გადაზიდვას ან სატრანსპორტო მომსახურებას საქართველოს არარეზიდენტი სუბიექტებისგან, მან უნდა გადაიხადოს საშემოსავლო გადასახადი 10% საქართველოში, ან თუ თიზ საწარმოს არ აქვს დოკუმენტირებული ხარჯები, მან უნდა გადაიხადოს 15% კორპორატიული საშემოსავლო გადასახადი. ხარჯების.

გთხოვთ გაითვალისწინოთ, რომ საქართველოში წარმოებული საქონლის მიყიდვა თიზ საწარმოსთვის ითვლება საექსპორტო ოპერაციად საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მიზნებისათვის და თავისუფალია დღგ-სგან. ეს ნიშნავს, რომ თუ ქართული სუბიექტები საექსპორტო რეჟიმში მოთავსებულ საქონელს FIZ Enterprise-ს სათანადო საბაჟო დეკლარაციით მიჰყიდიან, დღგ არ იქნება. წინააღმდეგ შემთხვევაში, თუ საქონლის გაყიდვა განხორციელდება უბრალოდ საბაჟო დეკლარაციის გარეშე, ეს არ განიხილება როგორც საექსპორტო ოპერაცია და დაიბეგრება ჩვეულებრივად.

თიზ საწარმო არ განიხილება, როგორც საგადასახადო აგენტი გადახდილ ხელფასთან, დივიდენდთან და პროცენტებთან მიმართებაში და არ უწევს საშემოსავლო გადასახადის დაკავება გადახდის წყაროსთან. ეს არ ნიშნავს, რომ ამ ტიპის შემოსავლის მიმღები ბენეფიციარები ასევე გათავისუფლებულნი არიან საშემოსავლო გადასახადისგან. მათ თავად უნდა განაცხადონ ეს გადასახადები და გადაიხადონ ბიუჯეტში.

ზემოაღნიშნული შეღავათებიდან გამომდინარე, ელექტროენერგიის, გაზის და ა.შ. კომუნალური გადასახადი 18%-ით იაფია, ვიდრე საქართველოს სხვა ტერიტორიაზე, რაც ასევე მნიშვნელოვანი და ძალიან მიმზიდველი ფაქტორია ბიზნესისთვის.

4. საფასური ინდუსტრიული ზონის საწარმოს შეზღუდვები

ჩვენ თავიდანვე ავღნიშნეთ, რომ თიზ საწარმოებს, ამდენი შეღავათებთან ერთად, აქვს მკაცრი შეზღუდვები და პირობებიც. ჯერ ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი საკითხით დავიწყოთ. თავიდანვე იყო და დღეს არის ჩანაწერი საქართველოს საგადასახადო კოდექსში (25-ე მუხლი), რომ –

• თიზის საწარმოს არ შეუძლია მომსახურება გაუწიოს საქართველოს კანონმდებლობით რეგისტრირებულ პირს (გარდა თიზის საწარმოს).
• საქართველოს მთავრობას უფლება აქვს განსაზღვროს თიზის საწარმოს მიერ არარეზიდენტისთვის (გარდა საქართველოში არარეზიდენტის მუდმივი დაწესებულებისა) მომსახურების სახეები, რომელიც ჩაითვლება ნებადართულ საქმიანობად თავისუფალი ინდუსტრიული ზონა თიზ საწარმოს მიერ.

ამ ჩანაწერებიდან გამომდინარე, ბევრს ეგონა, რომ თიზ საწარმოები შეძლებდნენ არარეზიდენტებისთვის თიზ საწარმოს მომსახურებას და გათავისუფლდებოდნენ გადასახადებისგან. თუმცა, 2020 წელს საქართველოს შემოსავლების სამსახურმა გამოსცა სპეციალური სიტუაციური მითითება, სადაც თიზ საწარმოებს ეკრძალებათ რაიმე სერვისის გაწევა, რადგან საქართველოს მთავრობას ჯერ არ დაუდგენია მომსახურების სახეები, რომელთა გაწევაც შეიძლება თიზ კომპანიამ. ასე რომ, უნდა გვახსოვდეს, რომ როდესაც ვსაუბრობთ თავისუფალ ეკონომიკურ ზონებზე ან თიზ საწარმოზე, ვგულისხმობთ საქონლის წარმოებას და გადამუშავებას და არა რაიმე სახის სერვისის მიწოდებას.

თიზ კომპანიას ეკრძალება ნებისმიერი სახის მომსახურების გაწევა როგორც ადგილობრივ, ისე არარეზიდენტ სუბიექტებზე (თიზ ტერიტორიის ფარგლებში თიზ საწარმოს გარდა).

შემდეგი აქტივობები აკრძალულია თიზის ზონაში და, შესაბამისად, თიზ საწარმოებისთვის:

• სასტუმრო და საცხოვრებელი კორპუსები;
• იარაღისა და საბრძოლო მასალის, თავდაცვის ტექნოლოგიების იმპორტი, შენახვა, წარმოება ან/და რეალიზაცია;
• ბირთვული და რადიოაქტიური ნივთიერებების იმპორტი, შენახვა, წარმოება ან/და რეალიზაცია;
• ნარკოტიკული და ფსიქოტროპული ნივთიერებების იმპორტი, შენახვა, წარმოება ან/და რეალიზაცია;
• აქციზური საქონლის (თამბაქოს ნაწარმი, ალკოჰოლი და ა.შ. პირადი მოხმარების გარდა) იმპორტი, შენახვა, წარმოება ან/და რეალიზაცია.

თიზის საწარმოებს არ აქვთ უფლება შეიძინონ მომსახურება პირისგან (გარდა სხვა თიზ საწარმოსგან), გარდა:

• ავტოტექნიკური მომსახურება;
• სწრაფი კვების სერვისი;
• Საფოსტო სერვისი;
• სამედიცინო დახმარება;
• სარეკლამო მომსახურება;
• ლაბორატორიული მომსახურება;
• დიზაინი, დიზაინის მომსახურება;
• საექსპედიციო მომსახურება;
• სახანძრო მომსახურება;
• საგამოცდო მომსახურება;
• დასუფთავებისა და ნარჩენების მართვის მომსახურება;
• ძირითადი აღჭურვილობის შეკეთების მომსახურება
• თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის ორგანიზატორის ან/და ადმინისტრაციის მიერ მოწოდებული ქონების დაქირავებასთან ან/და იჯარით გაცემასთან დაკავშირებული უსაფრთხოების მომსახურება;
• ტრანსპორტი, კომუნიკაცია, კანალიზაცია, აუდიტი და/ან საკონსულტაციო მომსახურება, ლიცენზირებული ფინანსური ინსტიტუტის მიერ ფინანსური ტრანზაქციების შესრულება ან/და ფინანსური მომსახურების მიწოდება, აგრეთვე ძირითადი საშუალებების მონტაჟის, აწყობის ან/და მშენებლობასთან დაკავშირებული მომსახურება;
• ზემოაღნიშნული სერვისების გარდა, ნებისმიერი სახის მომსახურება, თუ ამ ტიპის სერვის(ებ)ის ჯამური ღირებულება (დღგ-ს გარეშე) არ აღემატება თიზ საწარმოს წლიური შემოსავლის ან ხარჯის (მისი არჩევანის) 2%-ს.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მიხედვით (მუხლი 25):

• თუ თიზის საწარმო აწვდის საქონელს საქართველოს კანონმდებლობით რეგისტრირებულ პირს (გარდა თიზის საწარმოს), თიზის საწარმო გადაიხდის ამ საქონლის მიწოდებით მიღებული/მიღებული შემოსავლის 41 TP3 ტონას (თუ საქონლის მიწოდება ხდება უფასოდ. საფასური – ასეთი საქონლის საბაზრო ფასის 4%) არა უგვიანეს თვის მე-15 დღისა საქონლის მიწოდების თვის მომდევნო თვისა.
• თუ საქართველოს კანონმდებლობით რეგისტრირებული პირი (გარდა თიზის საწარმოსა) აწვდის თიზის საწარმოს საქონელს (გარდა ელექტროენერგიის, წყლისა და ბუნებრივი აირისა, რომელიც განკუთვნილია ადგილობრივი მოხმარებისთვის ან/და წარმოებისთვის), თიზის საწარმო გადაიხდის ბაზრის 41 TP3T. მიწოდებული საქონლის ფასი არაუგვიანეს თვის მე-15 დღისა იმ თვის მომდევნო თვისა, რომელშიც საქონლის მიწოდება მოხდა.
• თუ საქართველოს კანონმდებლობით რეგისტრირებული პირი (გარდა თიზის საწარმოსა) აწვდის საქონელს თიზის საწარმოს, მიწოდებული საქონლის საბაზრო ფასი გამოიყენება დაბეგვრის მიზნით.

თიზ საწარმოები იზოლირებულია სხვა ჩვეულებრივი საწარმოებისგან და შემოიფარგლება მათთან ოპერაციით, მაგრამ არა მთლიანად. თიზის საწარმოს შეიძლება ჰქონდეს ოფისი და მისი პერსონალის გარკვეულ ნაწილს შეუძლია ნორმალურად იმუშაოს თიზის ზონის გარეთ, მაგრამ თუ მას აქვს წარმოება, უნდა ჰქონდეს თავისუფალ ეკონომიკურ ზონაში.

5. საკომისიო ინდუსტრიული ზონის საწარმოს სტატუსის მიღება

თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის საწარმო შეიძლება იყოს ნებისმიერი იურიდიული სტრუქტურისა და საკუთრების ნებისმიერი ფორმის საწარმო, რომელიც რეგისტრირებულია თავისუფალ ინდუსტრიულ ზონაში საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული საწარმოს რეგისტრაციის ნორმებით.

თიზ საწარმოს სტატუსს ანიჭებს საქართველოს საგადასახადო ორგანოები საწარმოს უფლებამოსილი წარმომადგენლის მოთხოვნის შედეგად. ამ სტატუსის მისაღებად უნდა იყოთ საქართველოს კანონმდებლობით დარეგისტრირებული და თავისუფალ ეკონომიკურ ზონაში რეგისტრირებული ქართული საწარმო. თიზის ზონაში დასარეგისტრირებლად უნდა დაუკავშირდეთ თავისუფალი ეკონომიკური ზონის ორგანიზატორს (ზემოხსენებული ხუთი ინდუსტრიული ზონა დღეს საქართველოშია) გადაიხადოთ წლიური გადასახადი (რაც არც თუ ისე ძვირი) და აიღოთ სპეციალური ლიცენზია.

ორგანიზატორი ან/და ადმინისტრატორი არ არის თავისუფალი სამრეწველო საწარმო და ის რეგისტრირებული უნდა იყოს საქართველოს სხვა ტერიტორიაზე (თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის გარეთ) საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ.

6. დასკვნა

საქართველოს აქვს თავისუფალი ვაჭრობის ხელშეკრულება ევროკავშირთან, რაც ნიშნავს, რომ ქართული საქონლის ექსპორტი ტარიფების გარეშე შეიძლება აზიურ პროდუქტებთან შედარებით. აქედან გამომდინარე, თიზ საწარმოს სტატუსი კარგი საშუალებაა საქონლის წარმოებისა და ექსპორტისთვის ევროკავშირის ბაზრისთვის.

ბევრ ქვეყანას, მათ შორის საქართველოს, აქვს თავისუფალი ეკონომიკური ზონები, რათა განავითაროს თავისი წარმოება და ეკონომიკა. მიუხედავად იმისა, რომ საქართველომ „თავისუფალი ინდუსტრიული ზონების შესახებ“ კანონი 2007 წლის დასაწყისში მიიღო, თავისუფალი ინდუსტრიული ზონები არ იყო ისეთი წარმატებული, როგორც მოსალოდნელი იყო. ამას რამდენიმე ფაქტორი და მიზეზი აქვს. ჯერ ერთი, საგადასახადო კანონმდებლობა უკვე ლიბერალურია და სამეწარმეო ლიცენზიებისა და ნებართვების მიღება საქართველოში ადვილია. ასევე, უკვე არის წარმატებული თავისუფალი ეკონომიკური ზონები რეგიონში, მათ შორის მეზობელ თურქეთთან, რომელთანაც რთულია კონკურენცია. უფრო მეტიც, თავისუფალი ინდუსტრიული ზონების შესახებ კანონის თანახმად, ინვესტორი იჯარით იღებს ობიექტს თიზ-ის ტერიტორიაზე და არ აქვს უფლება მიიღოს ობიექტზე საკუთრებაში (იმ პერიოდისთვის, რისთვისაც შეიქმნა საფასური ეკონომიკური ზონა), რაც ამცირებს მის ინტერესს. თიზ საწარმოს სტატუსში. ერთ-ერთი მიზეზი ასევე შეიძლება იყოს ის, რომ საქართველოს ხელისუფლება ამას სათანადო დონეზე არ უწყობს ხელს.

დამატებითი ინფორმაციისთვის ან სტატუსის მოპოვებაში დახმარების მისაღებად დაგვიკავშირდით.

საქართველო შესანიშნავი ადგილია ინვესტორებისა და კომპანიებისთვის მთელი მსოფლიოდან სტაბილური ეკონომიკური განვითარებით, ლიბერალური და თავისუფალ ბაზარზე ორიენტირებული ეკონომიკური პოლიტიკით, დაბალი საგადასახადო განაკვეთებით, მნიშვნელოვნად გამარტივებული ადმინისტრაციული პროცედურებით, კორუფციისა და ბიუროკრატიის დაბალი დონით, ლიცენზიებისა და ნებართვების საგრძნობლად შემცირებული რაოდენობით. , კონკურენტუნარიანი მუშახელი, ენის ბარიერის ნაკლებობა, ხელსაყრელი გეოგრაფიული მდებარეობა და წვდომა 2.3 მილიარდ სამომხმარებლო ბაზარზე მისი მყარი FTA ქსელის მეშვეობით, ევროკავშირისა და ჩინეთის ჩათვლით.

საქართველო არის გაეროს, ევროპის საბჭოს, მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციის, შავი ზღვის ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაციის, ევროპის უსაფრთხოებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციის, დემოკრატიული არჩევანის გაერთიანების, სუამ-ის დემოკრატიისა და ეკონომიკური ორგანიზაციის წევრი. განვითარებისა და აზიის განვითარების ბანკი.

საქართველოს შთამბეჭდავი პროგრესი ბიზნესგარემოს გაუმჯობესების კუთხით კარგად არის ასახული მთელ რიგ საერთაშორისო ინდექსებში. ქვეყანა განიხილება, როგორც პოლიტიკურად სტაბილური, კორუფციისგან თავისუფალი საინვესტიციო ადგილი, დაბალი ბიზნეს ხარჯებით.

მსოფლიო ბანკის ჯგუფის ყოველწლიურ Doing Business ანგარიშში, რომელიც ზომავს ბიზნესის კეთების სიმარტივეს, საქართველო ინარჩუნებს თავის პოზიციას მსოფლიოს 10 საუკეთესო ეკონომიკას შორის. 2019 წელს საქართველო გლობალურ რეიტინგში მე-6 ადგილზე გადავიდა და ამჟამად ევროპისა და ცენტრალური აზიის რეგიონში ყველაზე მაღალი რეიტინგული ეკონომიკაა.

წყარო: მსოფლიო ბანკი (2020) 

• საქართველოში ბიზნესის წამოწყება საქართველოში ადვილია რეგისტრაციის შემდგომი გამარტივებული პროცედურებით (საგადასახადო რეგისტრაცია, სოციალური უზრუნველყოფის რეგისტრაცია, ლიცენზირება).
• საქართველოს აქვს სპეციალური საგადასახადო შეღავათები ვირტუალური ზონის სუბიექტებისთვის, თავისუფალი სამრეწველო საწარმოებისთვის, სპეციალური სავაჭრო კომპანიებისთვის, ტურისტული საწარმოებისთვის და ა.შ.
• საქართველოს აქვს ორმაგი გადასახადების თავიდან აცილების ხელშეკრულება 50-ზე მეტ ქვეყანასთან, მათ შორის ჩინეთთან, გერმანიასთან, დიდ ბრიტანეთთან და ესპანეთთან.
• საქართველოს თითქმის არ აქვს საბაჟო გადასახადი, 90 % საქონელი გათავისუფლებულია იმპორტის ტარიფებისგან, რაოდენობრივი შეზღუდვის გარეშე. განბაჟების საშუალო დრო ამჟამად დაახლოებით 15 წუთია - ერთ-ერთი ყველაზე სწრაფი და ეფექტური დსთ-ში.
• საქართველოში თითქმის ყველა საგადასახადო, ფინანსური ანგარიშგების და საბაჟო განბაჟების ადმინისტრირების პროცედურა არის ონლაინ/ვებ-ზე დაფუძნებული
  საქართველოში გადასახადების გადახდა ადვილია საგადასახადო კანონმდებლობის მნიშვნელოვანი გადახედვით, საგადასახადო შესაბამისობის პროცესის გამარტივებით და გადასახადების შევსების ან გადახდების რაოდენობის შემცირებით.
• საქართველოში ადვილია ხელშეკრულებების აღსრულება სასამართლოს ავტომატიზაციის გაფართოებით ელექტრონული გადახდებისა და პროცესების დანერგვით, მოსამართლეებისთვის საქმეების ავტომატური გადაცემით და გადაწყვეტილებების გამოქვეყნებით.

წყარო: Heritage Foundation (2019)
წყარო: მსოფლიო ბანკი (2020)
წყარო: Transperency International (2013)

„მეწარმეთა შესახებ საქართველოს კანონის“ მიხედვით საქართველოში შეიძლება ჩამოყალიბდეს საწარმოთა შემდეგი ორგანიზაციული და სამართლებრივი ფორმები:

საქართველოში იურიდიული პირების უცხოური საკუთრების ან კორპორატიული მმართველობის შეზღუდვა არ არსებობს რამდენიმე გამონაკლისის გარდა. კომპანიას უნდა ჰქონდეს საწესდებო კაპიტალი, მაგრამ საქართველოს კანონმდებლობა არ შეიცავს კონკრეტულ მოთხოვნებს საწესდებო კაპიტალის ოდენობასთან დაკავშირებით. ასევე საქართველოს კანონმდებლობა არ შეიცავს შეზღუდვებს კომპანიის დირექტორთა/დამფუძნებლების მინიმალურ/მაქსიმალურ რაოდენობასთან დაკავშირებით. . აქედან გამომდინარე, დამფუძნებელი პარტნიორების შეხედულებისამებრ არის განსაზღვრული საწესდებო კაპიტალის ოდენობა. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო (NAPR) ახორციელებს ყველა სახის იურიდიული პირის რეგისტრაციას. საჭირო საბუთების წარდგენის იმავე დღეს დასრულებული რეგისტრაცია ღირს 200 ლარი, წინააღმდეგ შემთხვევაში ჩვეულებრივი რეგისტრაცია 1 სამუშაო დღეა და შესაბამისი საფასური შეადგენს 100 ლარს. კომპანიის რეგისტრაციისთვის საჭირო დოკუმენტების ჩამონათვალი დამოკიდებულია კომპანიის ორგანიზაციულ-სამართლებრივ ფორმაზე და მის დამფუძნებლებზე.

ამისათვის საჭიროა შემდეგი დოკუმენტების წარდგენა ჩვეულებრივი შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების (შპს) რეგისტრაცია:

საქართველოს ფარგლებს გარეთ გაცემული ყველა დოკუმენტი დამოწმებული უნდა იყოს სანოტარო წესით და განდგომილება ან ლეგალიზება, შემდეგ ითარგმნება ქართულად და დამოწმებული ნოტარიულად.
IE-ში რეგისტრაციისთვის დაინტერესებულმა პირმა უნდა წარადგინოს პირადობის დამადასტურებელი მოწმობა და განცხადება რეგისტრაციისთვის.

• საქართველოში იურიდიული პირების უცხოური საკუთრების ან კორპორატიული მმართველობის შეზღუდვა არ არსებობს.
• არ არის რაიმე კონკრეტული მოთხოვნა საწყისი კაპიტალის ოდენობასთან დაკავშირებით.
• არავითარი შეზღუდვა კომპანიის დირექტორების/დამფუძნებლების რაოდენობაზე.
• კომპანიის შექმნა შესაძლებელია ქვეყანაში ყოფნის გარეშე.
• კომპანიის სრული მართვა შესაძლებელია დისტანციურად.
• რეგისტრაცია შეიძლება დასრულდეს წარდგენის იმავე დღეს.

ქართული ლარი არის საქართველოს ვალუტა და ერთადერთი კანონიერი გადახდის საშუალება საქართველოს ტერიტორიაზე, გარდა ექსპორტ-იმპორტთან და თავისუფალ ინდუსტრიულ ზონასთან დაკავშირებული ოპერაციებისა.

ცენტრალური ბანკია საქართველოს ეროვნული ბანკი (სებ). იგი ადგენს მონეტარული პოლიტიკას, გასცემს ლიცენზიებს, ზედამხედველობას უწევს საბანკო დაწესებულებებისა და ვალუტის გადამცვლელების საქმიანობას. კომერციული ბანკები მოითხოვენ ლიცენზიას ეროვნული ბანკისგან და მინიმალური საწესდებო კაპიტალი, რომელიც ბანკის დასარეგისტრირებლად არის საჭირო 12 მილიონი ლარია. ბანკები ვალდებულნი არიან იყვნენ ორგანიზებულნი, როგორც სააქციო საზოგადოება და მოამზადონ ანგარიში ფინანსური ანგარიშგების საერთაშორისო სტანდარტების (IFRS) გამოყენებით.

მაშინ, როცა საქართველოში ათობით ბანკია, სამი უმსხვილესი ბანკია საქართველოს ბანკი, თიბისი ბანკი და ლიბერთი ბანკი რომლებსაც აქვთ საკორესპონდენტო საბანკო ურთიერთობები შეერთებულ შტატებთან Citibank-ის მეშვეობით.ისინი შედიან ლონდონის საფონდო ბირჟის 250 უმსხვილეს კომპანიათა სიაში და მათი აქციები ივაჭრება ლონდონის საფონდო ბირჟაზე.

უცხოელებისთვის საქართველოში საბანკო ანგარიშის გახსნა საოცრად მარტივი პროცესია მსოფლიოს უმეტეს ქვეყნებთან შედარებით და დაახლოებით 30 წუთი სჭირდება. ახლად დარეგისტრირებული სუბიექტების საბანკო ანგარიშები შეიძლება გაიხსნას სუბიექტის რეგისტრაციის დასრულებისა და უნიკალური საიდენტიფიკაციო ნომრის მიცემისთანავე. საკმარისია ეწვიოთ ბანკს, აჩვენოთ თქვენი საერთაშორისო პასპორტი, შეავსოთ ფორმები და, როგორც წესი, თქვენი ანგარიში ღიაა მომდევნო სამუშაო დღისთვის. მიუხედავად იმისა, რომ ქვეყანაში საკმაოდ გავრცელებულია ინგლისური ენა, უცხოელ მოქალაქეებს თან უნდა ჰყავდეთ თარჯიმანი. ასევე შეგიძლიათ დანიშნოთ შეხვედრა თქვენთვის სასურველ ბანკში და მოითხოვოთ ინგლისურენოვანი ბანკირი. მნიშვნელოვანია, რომ საბანკო ანგარიშის გახსნა შესაძლებელია დისტანციურად, დისტანციურად მინდობილობით (POA).

უცხოელებისთვის განკუთვნილი საერთაშორისო ანგარიშების უმეტესობისგან განსხვავებით, საქართველოს ბანკები არ საჭიროებენ მინიმალურ დეპოზიტს ანგარიშის გასახსნელად. საბანკო ანგარიშის ოპერირების საკომისიო ძალიან დაბალია და ზუსტი ოდენობა დამოკიდებულია იმაზე, თუ რომელ კონკრეტულ ბანკს გადაწყვეტთ სარგებლობას და ანგარიშის მიერ შემოთავაზებული მომსახურების დონეს. ერთადერთი გადახდა, რომელიც ანგარიშის გახსნის დროს უნდა განხორციელდეს, არის მცირე გადახდა (დაახლოებით 70 ლარი) სადებეტო ბარათის მისაღებად, რომელიც ასევე შეიძლება გამოყენებულ იქნას ბანკომატებიდან თანხის გასატანად როგორც საქართველოში, ასევე მთელ მსოფლიოში. . ბანკი გთავაზობთ Visa ან Mastercard-ის არჩევანს. სამივე ბანკი გვთავაზობს მობილურ აპლიკაციებს მობილური ბანკინგისთვის, ასევე ინტერნეტ ბანკინგისთვის - ასე რომ თქვენ შეგიძლიათ თვალყური ადევნოთ თქვენს სახსრებს მსოფლიოს ნებისმიერი ადგილიდან.

გახსნილი საბანკო ანგარიშები არის სამი ვალუტა ერთში - თითო თითო ლარში, აშშ დოლარსა და ევროში, რაც ნიშნავს, რომ თუ თქვენს ანგარიშზე ჩარიცხავთ თანხებს აშშ დოლარში ან ევროში, მაშინ თანხები დარჩება ამ ვალუტაში, სანამ არ გსურთ მათი კონვერტაცია. საქართველოში არსებული ყველა საბანკო ანგარიში იყენებს საერთაშორისო IBAN ფორმატს, რაც აადვილებს სახსრების გადარიცხვას ანგარიშებს შორის SWIFT/BIC კოდების შემუშავების სირთულეების გარეშე. ანგარიშზე გაგზავნილი თანხები სწრაფად მოდის, არაუგვიანეს მომდევნო სამუშაო დღისა.

საქართველოს საფონდო ბირჟა (GSE) არის ერთადერთი ორგანიზებული ფასიანი ქაღალდების ბაზარი საქართველოში, რომელიც დაარსდა USAID-ისა და Barents Group-ის ფინანსური მხარდაჭერით 2000 წელს. სსე-ს ავტომატური სავაჭრო სისტემა იტევს ათასობით ფასიანი ქაღალდს, რომლებითაც ბროკერებს შეუძლიათ ვაჭრობა სამუშაო სადგურებიდან. სსე-ს სართულზე ან მათი ოფისებიდან დისტანციურად: www.gse.ge

საქართველოში ყველა კომპანიას უფლება აქვს საკუთარი შეხედულებისამებრ აირჩიოს საქმიანობის სფერო და აწარმოოს ბიზნესი შეზღუდვის გარეშე, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ასეთი საქმიანობა პირდაპირ არის აკრძალული. "კანონი ან ნებართვა ან ლიცენზია" საჭიროა საქმიანობის შესასრულებლად. საქართველოში ბიზნესის წარმოებისთვის სპეციალური ნებართვები და ლიცენზიები საჭიროა მხოლოდ იმ კომპანიებისთვის, რომელთა საქმიანობა დაკავშირებული იქნება მედიცინასთან, მშენებლობასთან, კომუნიკაციებთან, აზარტულ თამაშებთან, ენერგეტიკასთან, უსაფრთხოებასთან და ა.შ.

საქართველოს კანონმდებლობის თანახმად, არსებობს ორი სახის ლიცენზია: საქმიანობის განხორციელების ლიცენზია და სარგებლობის ლიცენზია.

განხორციელების ლიცენზია საქმიანობა არის ლიცენზია, რომელიც ანიჭებს პირს უფლებას განახორციელოს კანონით განსაზღვრული გარკვეული საქმიანობა (მაგ. შექმნას კერძო დაცვის სამსახური). ლიცენზიის მისაღებად ა
აქტივობა, უნდა აკმაყოფილებდეს კონკრეტულ მოთხოვნებს. ამ ტიპის ლიცენზიით სარგებლობა შეუძლია მხოლოდ იმ პირს (ფიზიკურ ან იურიდიულ პირს), რომელსაც მიენიჭა ლიცენზია. შესაბამისად, საქმიანობის ლიცენზიის სხვა პირზე გადაცემა დაუშვებელია.

გამოყენების ლიცენზია ვრცელდება კანონით განსაზღვრული ეროვნული რესურსების გამოყენებაზე. ასეთი ლიცენზია მის მფლობელს აძლევს უფლებას გამოიყენოს გარკვეული რესურსები (მაგ. ბუნებრივი რესურსები). ამ ტიპის ლიცენზიების გაცემა შესაძლებელია მხოლოდ ღია ტენდერით, გარდა კანონით გათვალისწინებული შემთხვევებისა და ლიცენზიის მფლობელს შეუძლია გადასცეს ის სხვას.

სპეციალური ლიცენზიებისა და ნებართვების გარდა, საქართველოში არსებობს სხვადასხვა ტიპის ბიზნეს საქმიანობა, რომლებიც უზრუნველყოფილია სპეციალური სტატუსით, როგორიცაა ვირტუალური ზონის სუბიექტი, თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის საწარმო, სპეციალური სავაჭრო კომპანია, ტურისტული საწარმო და ა.შ. და სარგებლობს სპეციალური გადასახადით ან სხვა. ხელსაყრელი რეჟიმები. ამ შეღავათების მისაღებად საჭიროა მიმართოთ და მიიღოთ შესაბამისი სტატუსი და სერთიფიკატები შესაბამისი უწყებებისგან. 

If your main business activity is to provide business activity in IT and / or software & app development service to the clients outside of Georgia, then you can apply for the Virtual Zone Entity status to the Ministry of Finance of Georgia. Virtual Zone Entities are exempt from VAT and corporate income tax and pay only 5% of personal income tax in case of dividend distribution. 

თავისუფალი ინდუსტრიული ზონა (თიზ) არის „საქართველოს საგადასახადო კოდექსით“ გათვალისწინებული თავისუფალი ზონის ტიპი, სადაც მოქმედებს ბიზნესისთვის ხელსაყრელი რეგულაციები, ხელსაყრელი საგადასახადო და საბაჟო რეგულაციები. თიზ ღიაა ნებისმიერი საქონლის წარმოებისა და გადამუშავებისთვის ან მომსახურების გაწევისთვის, გარდა: შენობების საცხოვრებლად გამოყენების, იარაღისა და საბრძოლო მასალის წარმოება, იარაღითა და საბრძოლო მასალის ვაჭრობა, ბირთვული და რადიოაქტიური ნივთიერებების წარმოება, ბირთვული და რადიოაქტიური ნივთიერებებით ვაჭრობა, ნარკოტიკული და ფსიქოტროპული ნივთიერებების, აქციზური საქონლის იმპორტი, შენახვა, წარმოება ან/და რეალიზაცია (გარდა პირადი მოხმარების შემთხვევისა).

თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის სუბიექტები თავისუფლდებიან ყველა გადასახადისგან, გარდა პირადი საშემოსავლო გადასახადისა (20%), რომელიც იხდის დასაქმებულს. ამ სტატუსის მისაღებად უნდა მიმართოთ თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის ორგანიზატორს და გადაიხადოთ წლიური გადასახადი. საქართველოში ფუნქციონირებს ხუთი ინდუსტრიული ზონა შემდეგ ქალაქებში: ფოთი (საზღვაო პორტი), ქუთაისი (სიდიდით მესამე ქალაქი) და თბილისი (დედაქალაქი): ფოთის თავისუფალი ინდუსტრიული ზონა; ჰუალინგ ქუთაისის თავისუფალი ინდუსტრიული ზონა; ქუთაისის თავისუფალი ინდუსტრიული ზონა; თბილისის თავისუფალი ზონა;Tbilisi Industrial Park Free Industrial Zone.

#	ინდიკატორის სახელი	2014	2015	2016	2017	2018
1	მოსახლეობა, სულ (მილიონი)	3.72	3.73	3.73	3.73	3.73
2	ბიზნესის დასაწყებად საჭირო დრო (დღეები)	2	2	2	2	2
3	ქონების რეგისტრაციისთვის საჭირო დრო (დღეები)	1	1	1	1	1
4	კანონიერი უფლებების სიძლიერის ინდექსი (0=სუსტი 12=ძლიერი)	9	9	9	9	9
5	გადახდისუუნარობის მოგვარების დრო (წლები)	2	2	2	2	2
6	მშპ (US$ მილიარდი-მიმდინარე)	16.5	14	14.4	15.1	16.2
7	მშპ ზრდა (წლიური %)	4.6	2.9	2.8	4.8	4.7
8	მშპ ერთ კაპიტალზე (US$)	4.4	3.8	3.9	4	4.3
9	ინფლაცია (საშუალო)	3.1	4	2.1	6	2.6
10	US$/ლარი გაცვლითი კურსი (საშუალო)	1.77	2.27	2.37	2.51	2.68
11	ევრო/ლარის კურსი (საშუალო)	2.35	2.52	2.62	2.83	3.01
12	პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები (1 TP4 მილიარდი აშშ დოლარი)	1.8	1.7	1.7	1.9	1.3
13	მთლიანი რეზერვები (1TP4 მილიარდი აშშ დოლარი)	2.7	2.5	2.8	3	3.3
14	რეალური საპროცენტო განაკვეთი (%)	7.8	6.2	8.1	5.1	7.2
15	სესხის საპროცენტო განაკვეთი (%)	11.9	12.5	12.6	11.5	11.1
16	ანაბრის საპროცენტო განაკვეთი (%)	8.4	8.9	9.9	9.7	8.8
17	Უმუშევრობის დონე	17.4	16.5	16.6	13.9	12.7
18	მთლიანი ექსპორტი (1TP4 მილიარდი აშშ დოლარი)	7.1	6.3	6.3	7.6	8.9
19	მთლიანი იმპორტი ($ მილიარდი აშშ დოლარი)	10	8.7	8.5	9.4	10.8
20	ტურისტების რაოდენობა (მილიონი)	5	5.3	5.4	6.5	4.8

წყარო: საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური
წყარო: საქართველოს ეროვნული ბანკი
წყარო: მსოფლიო განვითარების ინდიკატორები - მსოფლიო ბანკი

საქართველოში მხოლოდ ექვსი გადასახადი არსებობს, აქედან ხუთი (პერსონალური საშემოსავლო გადასახადი, კორპორატიული საშემოსავლო გადასახადი, დამატებული ღირებულების გადასახადი, აქციზი და იმპორტის გადასახადი) არის ქვეყნის მასშტაბით, ხოლო ერთი (ქონების გადასახადი) ადგილობრივი გადასახადი. საქართველოში არ არის დაწესებული მემკვიდრეობა, სიმდიდრე, ქონების გადაცემა, სოციალური, ფილიალის ფულადი გზავნილები ან სხვა გადასახადები.

2017 წლის 1 იანვრიდან საქართველოში ამოქმედდა კორპორაციული საშემოსავლო გადასახადის ახალი მოდელი, რაც ნიშნავს, რომ ქართული და უცხოური სუბიექტებისთვის, რომლებიც საქართველოში ბიზნესს აწარმოებენ მუდმივი დაწესებულებით, გაუნაწილებელი მოგება აღარ დაიბეგრება მათ განაწილებამდე. მთავარი მიზანი ახალი მოდელი არის საშინაო და უცხოური ინვესტიციების წახალისება ბიზნესის დაბეგვრის გზით, როდესაც ისინი მოიპოვებენ მოგებას. კომერციული ბანკები, საკრედიტო კავშირები, სადაზღვევო კომპანიები, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციები და ლომბარდები ახალ საგადასახადო რეჟიმზე 2023 წლის 1 იანვრის შემდეგ გადავლენ.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის თანახმად, „პირი/პირი, რომელიც ახორციელებს ეკონომიკურ საქმიანობას და 12 კალენდარულ თვემდე ნებისმიერ უწყვეტ პერიოდში განხორციელებული დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების ჯამური ოდენობა აღემატება 100 000 ლარს“, მიმართავს დღგ-ს. რეგისტრაცია საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურში. პირს/სუბიექტს ასევე შეუძლია განახორციელოს ნებაყოფლობითი რეგისტრაცია.

Georgia – Business Friendly Country!